Georges Politzer: "Kontraesan nagusia, kontraesan sekundarioak" (pasartea)

(...) Hain zuzen, prozesu jakin bat sekula ez da bakuna, izan ere, bere existentzia zehatza baldintza objetibo ugariei zor die eta, multzoari lotzen dutenak. Prozesu oro kontraesan ugariren muina da. Baina kontraesan hauen artean bat da kontraesan nagusia, prozesuaren hasieratik amaierararte existitzen dena eta bere existentzia eta garapenak prozesuaren izana eta ibilbidea xedatzen duena. Besteak kontraesan sekundarioak dira, kontraesan nagusiaren menpekoak.

Zein da adibidez, jendarte kapitalistako kontraesan nagusia? Bistakoa denez, proletargoa eta burgesiaren arteko kontraesana. Kapitalismoa existitzen den artean, kontraesan honek iraun egingo du, eta bera da azken finean kapitalismoaren zoriaz erabakiko duena, proletargoaren garaipenak kapitalismoaren eriotza iragartzen du eta. Baina jendarte kapitalistak, bere prozesu historikoan ulertuta, baditu beste kontraesanak ere, nagusiari dagokionez sekundarioak. Adibidez: burgesia garailearen eta feudalismo garaituaren aztarnen arteko kontraesana; nekazalgo langilearen (jabe txikiak, partzuerrak, jornalariak...) eta burgesiaren arteko kontraesana; burgesia eta burgesia txikiaren arteko kontraesana; burgesia monopolista eta burgesia ez-monopolistaren arteko kontraesana, etab. Kapitalismoaren berezko historian agertzen eta garatzen diren kontraesan guztiak. Eta garapen hau mundu mailan ematen denez, beharrezkoa da herrialde kapitalista ezberdinen arteko kontraesana ere kontutan hartzea, burgesia inperialista eta herri kolonizatuen arteko kontraesana.


Kontraesan guzti hauek ez dira bata bestearen ondoan jartzen. Nahasi egiten dira, eta dialektikaren lehenbiziko legearen arabera, elkarrekiko ekintzan daude. Eta zein da elkarrekintza honen ondorioa? Hauxe: zenbait baldintzetan, kontraesan sekundario batek halako garrantzia hartzen du, zeina denboraldi jakin baten zehar kontraesan nagusian bihurtzen den, kontraesan nagusia bigarren mailara igaroaz (bere ekintza amaitu denik, inolaz ere esan nahi ez duelarik). Laburbilduz, kontraesanak ez dira estatikoak, lekuz aldatzen dira.

Honela, herrialde kolonizatuetan, burgesia eta proletargoaren arteko kontraesana, azken azterketa bat beharrezkoa bada ere -herrialde horietan, sozialismoaren garaipenaren bitartez konponduko baita- denboraldi baterako bigarren mailara igarotzen da. Lehen mailara pasatzen dena, inperialismo kolonizatzailea eta nazio kolonizatuaren (langile klasea, nekazalgoa, burgesia nazionala independentziaren aldeko fronte nazional batean batuta) arteko kontraesana da. Honek ez du inolaz ere herrialde kolonizatuaren baitan klase borroka ezabatzen. (Are gehiago, herrialde kolonizatuko burgesiaren zati bat inperialismo kolonizatzailearen konplize denean). Baina premiaz konpondu beharreko kontraesana, inperialismoak planteatzen duena eta independentziaren aldeko borroka nazionalak konpontzen duena da.

Gehiago irakurri...

Mao: "Kontraesanari dagokionez" (zatia)

(...) Proletargoa eta burgesiaren arteko kontraesana, Iraultza sozialistaren metodoaren bitartez konpontzen da. Masa herritarren eta erregimen feudalaren arteko kontraesana, Iraultza demokratikoaren metodoaren bitartez konpontzen da. Kolonien eta inperialismoaren arteko kontraesana, gerra nazional-iraultzailearen metodoaren bitartez konpontzen da. Jendarte sozialista batean, langile klasea eta nekazalgoaren arteko kontraesana, kolektibizazioa eta nekazaritzaren mekanizazioaren bitartez konpontzen da. Jendartea eta naturaren arteko kontraesanak, ekoizpen indarren garapenaren metodoaren bitartez konpontzen dira. Prozesua aldatu egiten da, kontraesan zaharrak eta prozesu zaharrak bukatu egiten dira, prozesu berri bat eta kontraesan berriak sortu egiten dira, eta horregatik, kontraesan hauek konpontzeko erabili beharreko metodoak ere aldatu egiten dira. Errusian, otsaileko iraultzak eta urriko iraultzak konpondu zituen kontraesanak, bi iraultzetan erabilitako metodoak bezalaxe, erabat ezberdinak izan ziren. Kontraesan ezberdinak metodo ezberdinez konpontzea, marxista-leninistek zorrotz erreparatu beharreko printzipioa da. Gehiago irakurri...

Lenin: "Iraultza sozialista eta nazioen autodeterminazio eskubidea"

Inperialismoa, sozialismoa eta nazio zapalduen askapena

Inperialismoa, garapen kapitalistaren fase gorena da. Herrialde aurreratuetan, kapitalak Estatu nazionalen markua gainditu du, konpetentzia monopolioarekin ordezkatu du, sozialismoaren gauzapenerako baldintza objetibo guztiak sortuz. Horregatik, Europa Mendebaldean eta Estatu Batuetan, gobernu kapitalistak bertatik kentzea, buurgesiaren desjabetzea, proletargoaren eguneroko borroka iraultzailean mahai gainean daude. Inperialismoak, masak borroka horretara bultzatzen ditu klase kontraesanak proportzio izugarrietan areagotzean, masen egoera ekonomiko -trustak, prezioen garestitzea- nahiz politikoa okertzean: militarismoaren hazkundea, gerren maiztasunaren haunditzea, erreakzioaren gogortzea, uztarri nazionalaren eta harrapeketa kolonialaren sendotze eta zabalpena. Sozialismo garaileak demokrazia osoa ezarri behar du halabeharrez, eta ondorioz, nazioen eskubide osoak bete bakarrik ez, baizik eta autodeterminazio eskubidea errealitatean gauzatu ere egin behar du, hau da, banaketa politikorako askatasun eskubidea gauzatuz. Gaurko egunean, iraultzan zehar nahiz behin garaipenaren ondoren nazio zapalduak askatu eta hauekin aliantza askean oinarritutako harremanak ezarriko dituztela beren ekinbide osoan erakusten ez duten alderdi sozialistek -eta aliantza askea esaldi iruzurti bat baino ez da banaketarako askatasunik gabe-, alderdi horiek traizio egingo diote sozialismoari.

Argi dago demokrazia ere Estatu moeta bat dela, zeina honekin desagertuko den, baina hori soilik sozialismotik, behin betiko garaile eta egonkortua, komunismo osora igarotzean gertatuko da.

Lenin Gehiago irakurri...

Jose Luis Arenillas: "Euzkadiren nazio askapenak masa zapalduen egintza izan behar du"

Euzkadin garrantzi politiko handiko momentuak bizi ditugu. Urte honetan zehar bi PNVetako oinarriaren baitan desplazamendu bat eman da, zeina bere erradikalizazioa banaketak, bereizketak, traslazioak eta ekidin ezineko eraldaketak sortzeko zorian dagoen. Urriko egunek agerian utzi zuten Partidu nazionalisten benetazko izana, ez ziren egon zegokien paper historikoaren mailan, eta ebaki sakona ireki zuten Euzkadik bere gaineko burujabetza eskuratzeko borroka frontean.


Iraultza aurretikoak begi onez ikusi ondoren, Eusko Alderdi Jeltzaleak, zeinak burgesia industrial eta nazionalaren interesak ordezkatzen dituen, Botere zentralekin salerosketa politikak jarraituz, gobernu nekazal-erradikal-zedistei bere konfidantza berretsi eta lankidetza eskeini die, beren izanak helburu kontrairaultzaileak besterik ez dituenean.

Bere jarrera duda izpirik uzten ez duten horietakoa da. Lehenbiziko momentutik errepresioaren gobernuari elkartasuna erakutsi zion, finantza kapitalen eta lurralde jabetzaren berreskuratze erreakzionario eta zentralistan lagunduz, eta lehen biurtekoan burgesia txiki erradikala lubakitu zen gotorleku demokratiko-burgesak deusezten lagundu zuen. Zentzu honetan, Konstituziogileen lege sozial eta politikoen indargabetze eta urraketa onetsi zituen. Kexa handirik gabe, Udaletxeen autonomia murrizten duen lege Munizipala onartu du. Nekazal kontraerreformari eta landa Alokairuen legeari bere bozkak eman dizkie, euskal nekazari taldeak nabarmen kaltetu dituelarik. Abuztuak 10eko saiakeran, nobleziari desjabetu zitzaizkion funts-ondasunen bueltatzea, lasai asko bultzatu du. Hitz batean: ordezkatzen dituen klase interesek aginduko luketen bezela, burgesia liberalaren besoetan uzteko errepublika berreskuratu nahi zutenen aldamenean protesta egin ordez, PNV askatasun herritarren eta Euskadiren interesen aurkako azaldu da, ahultasusunezko momentuetan gobernu talde erreakzionarioek egindako promesa hutsalekin konformatuz, euskal kapitalismoaren zabalpen gaitasuna eta mugimendu nazionalistaren edukin demokratikoa itotzen dituzten arrasto feudalen eta indar zentralizatzaileen aurkako hauteskunde kanpainak ahaztuta.

Baina Espainiako oligarkia dominatzailea eta euskal burgesia nazionalaren arteko akordioek ez dute nazio askapeneko mugimenduarekin amaitzen Euzkadin. PNVk euskal herritargo gehiengoaren interesak ordezkatzeari utzi dio. Bere transakzio politikak, talde nazionalista kontsekuente bezela agertzea eragozten dio, herrialdeko indar aurrerakoien artetik baztertuz. Zentralismoa kondenatzen duten bere hitzen eta Botere zentralekin darabilen lankidetza eta elkartasunaren arteko kontraesanak, haserre bizia sortu du euskal nazionalismoaren defendatzaile garbi eta sutsuenen artean, zeinak burgesia nazionalaren babesetik aldentzeko borrokan dauden. Mendigoizaleak, nazio askapeneko mistika sabiniarrak bultzatutako indar gaztea, jatorrizko enbor nazionalistatik banatzeko zorian daude. Gudarik zuzenduta, zeinak sabinismoa eta demokrazia sozial-kristaua aintzat hartuta, hirietako burgesia txikia eta herrietako euskal nazionalistak mugiarazi nahi dituen, Alderdi politiko independiente batean eratuko dira, Euskal Herriaren burujabetza lortzeko helburuarekin. Estatutismoa, konpromezu eta trikimailuen politikaren porrota ikusita, eta insurrekzio baten ideiarekin liluratuta, askapen nazionaleko euren nahiekin bat egin dezaketen indarrekin momentuko akordio zehatzak egiteko prest daude.

Bere aldetik, burgesia txiki erradikala eta nazionalista ordezkatzen dituen Acción Nacionalista Vasca Alderdiak, iragarritako Batzar Nazionala ospatu du. Bertan, alderdikideen %50 izan zen zen ordezkatua. %41k ezkerreko politika baten alde egin zuen, gainontzeko %9ak, PNVk aurrera daraman antzeko politikarekin bat egin zuelarik. Alderdikideen gehiengoa ordezkatua ez zegoenez, eskuineko joera dutenek bultzatuta, Eskualdeko Juntetan aurkezteko ponentzia bat idaztea erabaki zen, erreferendum bat gauzatzeko. Ongi zehaztu gabeko edukin sozialeko alderdi kaotiko eta nahaspilatu bat izatetik, PANV Alderdi Laboristan eraldatuko da, politika langilezale, sozializatzaile eta nazionalista batean segitzeko joerarekin. Ia ziurra da, afiliatu gehienek esfortzu handirik gabe eraldaketa onartzea. Alderdiko zentristak Ezker Errepublikarrera igaroko dira, eta eskuindarrak PNVn sartuko dira.

Aipatutako eraldaketa oso interesgarria da Euzkadiko klase borrokaren garapenerako. Alderdi honen bitartez, euskal burgesiak otzandutako euskal langileen klase politikaren kontzientzia esnatzen joan daiteke. Bere helburuak traizionatzen ez baditu, PANVek bere eragina garatu behar du STVren sindikatuetan. Labour Partyren adibidea jarraituz, bere saiakera guztia Solidarioen barruan gehiengoa lortzen ipini behar du, Zentral horixka hau, klase sindikatu batean eraldatzeko helburuarekin. Horretan datza bere etorkizuna, masa alderdi politiko bezela. Bere helburu historikoak lortzeko, langile alderdi bat bezela antolatu beharko luke, euskal burgesiak otzandutako Solidarioak emantzipatzeko gaitasunarekin. Euskal langileen artean, klase kontzientziaren garapenean laguntzean, ez ditu ahaztu behar burgesia txikiaren interesak, ezta fiskoak eta baserrijabeek espoliatutako nekazariak ere. Azkenik, bere oinarrietan eta proletargoaren ekintza batasunean argitasun gehiago lortzeko borrokatu behar du, sindikatuen eta Euzkadiko langile alderdien arteko uztarketa erdietsi arte.

Munduko ekonomia kapitalistaren egungo krisi orokor eta iraunkorrean, proletargoak, hirietako burgesia txikiak eta nekazariek, bat egiten dute beren klase gorrotoetan. Aurrerantzean, mugimendu nazionalista klase borroka bat izango da; alde batetik, burgesia txikia, artisauak eta komertzio txikia, industrial txikiak eta euskal nekazariak proletargoarekin bat hartuko dituena, eta bestetik, espainiar oligarkia dominatzailearekin elkar hartutako burgesia nazionala. Nazio askapenerako mugimendua, esplotatuek beren esplotatzaileen aurkako klase borrokaren bidez garatuko da soilik.

Horregatik, beharrezkoa da proletargoak askatasun demokratikoen eta askapen nazionalaren aldeko borrokaren gidaritza bere gain hartzea. Iraultza demokratikosozialistak soilik eman ahal die askatasuna herrialde zapalduei, aldi berean langile klase zapalduen arazoak konponduz. Burgesiak baztertu egin ditu Euskadiren interesak, eta proletargoa bihurtu da, iraultza demokratikosozialistaren eta Euskadiren askapenaren aldeko borrokan, indar eragilea.

Guk begi onez ikusten dugu indarren polarizazio hau, burgesia nazionalaren kaltetan egiaztatzen dena. Izan ere, sortuko den Alderdi Laborista, euskal langileen artean ideia marxistak garraiatuko dituen ibilgailua izan daiteke, zeinak sentimendu nazionalistaren ondorioz burgesiari lotuak dauden eta klase borrokaren ikuspuntutik axolakabeak diren.

José Luis Arenillas
Bilbo, 1935eko azaroa.

Gehiago irakurri...